Sophia ZKM zelfonderzoek en coaching

Sophia  24 maart 2017  in Artikelen

We willen wel veranderen, maar vaak weten we niet hoe. Wat is de motor van onze ontwikkeling? Wat zijn de drijvende krachten achter ons gedrag? We proberen ons gedrag te veranderen, maar het lukt niet. Dat komt omdat we niet weten waardoor ons gedrag gedreven wordt.

Grondmotieven

In de psychologie zijn er verschillende theorie├źn die antwoord geven op deze vraag. Prof. Hubert Hermans stelt dat er twee grondmotieven zijn die onze ontwikkeling voortstuwen, het Z en het A motief:

  • het Z motief is de drijfveer die ervoor zorgt dat we zoeken naar zelfbevestiging doordat we zelf dingen willen doen, ontdekken, voor elkaar krijgen, bedenken of ontwikkelen. Als dat lukt zorgt dat voor zelfstandigheid en succes.
  • het A motief is de drijfveer die ervoor zorgt dat we graag in verbinding staan met anderen, de omgeving, de natuur en onszelf. Als dat lukt voelen we eenheid en liefde.
    Samen zijn ze de motor van de ontwikkeling, niet alleen bij kinderen, maar ook bij volwassenen.

Hoe komen we die grondmotieven op het spoor?

Gevoelens zijn de verklikkers van de grondmotieven. In een zelfonderzoek krijg je inzicht in de plaats die deze grondmotieven in jouw leven innemen, doordat je gevoelens gaat koppelen aan belangrijke momenten uit je levensverhaal. Daardoor krijg je niet alleen inzicht in je innerlijke krachtenspel, maar je wordt je er ook meer van bewust. Daardoor kun je er ook invloed op uitoefenen en dingen veranderen. Een voorbeeld kan dit illustreren:

Veronique, een leerkracht, krijgt gezondheidsklachten. Ze doet een zelfonderzoek. In het zelfonderzoek ontdekt ze dat ze eigenlijk nooit nee zegt. Ze wil graag het beste voor haar leerlingen en organiseert daarom ook veel dingen. De directie kan altijd een beroep op haar doen. Zo ontstaat een situatie waarin ze eigenlijk wordt overvraagd. Vanuit het A-motief zet ze steeds haar leerlingen en de school op de eerste plaats. Daarna komen pas haar eigen wensen. Haar Z-motief is ondergesneeuwd geraakt. Vanuit dit inzicht gaat Veronique eerst observeren: wanneer geef ik toe aan het belang van anderen en wanneer kies ik voor mijn eigen belang? Zo krijgt ze er grip op en gaat ze dingen veranderen. Ze zegt nee tegen een voorstel van de directie en besluit minder te gaan werken. Haar gezondheidsklachten verdwijnen en ze kan weer genieten.

Evenwicht

Uiteindelijk gaat het om het vinden van een balans tussen de grondmotieven. Die balans kun je hervinden doordat je in je levensverhaal ontdekt dat je de kwaliteiten waar je naar op zoek bent, wel degelijk in huis hebt. Alleen staan ze nu op de achtergrond. Van daaruit kun je die kwaliteiten versterken door eerst te observeren en dan stap voor stap dingen te veranderen. Zo krijgen die kwaliteiten weer een plek op de voorgrond en kom je weer in evenwicht.